Üçgen Dalga Kullanarak Kare Dalga Üretmek

Üçgen Dalga ile Kare Dalga Üretmek Kare dalgalar güç elektroniği devrelerinde oldukça yaygın olarak kullanılırlar. Tristör, mosfet tranzistör vb. anahtarlama elemanlarını iletime geçirmekte kullanılan kare dalgalar yanda görüldüğü gibi bir üçgen dalga ve sabit gerilimin karşılaştırılmasıyla elde edilmektedirler. Üçgen dalganın nasıl üretildiğini önceki yazımızda yazmıştık, incelemek için Sabit Akım Kaynağı ve Rampa Üreteci başlıklı yazıyı okuyabirilsiniz.

O yazıda eksik kalan anahtarlama elemanı ve onun kontrol devresini yandaki gibi tasarlayabiliriz. Vrefmax gerilimini kare dalganın maksimum (tepe) gerilimi Vrefmingerilimini ise kare dalganın minimum gerilimi olarak ayarlayabiliriz. Devrenin çalışma şeklinden bahsetmek gerekirse;

C kapasitesinin gerilimi OP1 karşılaştırıcısının referans geriliminin üzerine çıktığı anda karşılaştırıcı çıkışında Vcc gerilimi görünecek, dolayısıyla Flip Flop set olacak ve T transistörünün bazından akım akacak. Böylece kapasite hızla boşalacaktır.

Kapasitenin boşalmasıyla gerilimi de hızla düşecek ve OP2 karşılaştırıcısının referans geriliminin altına düştüğü anda OP2 karşılaştırıcısının çıkışında Vcc gerilimi görünecek ve Flip Flop Reset olacaktır. Böylece transistörün bazına giden akım kesilecek transistör kesime gidecektir. Transistörün kesime gitmesiyle akım tekrar kapasitenin üzerinden akacak C kapasitesi tekrar hızla dolacaktır. Bu şekilde çıkışta Vramp üçgen dalgası elde edilmiş olur.

Karşılaştırıcı Kullanarak Kare Dalga Oluşturma Devre ŞemasıÜrettiğimiz bu üçgen dalgayı sabit bir doğru gerilimle yandaki gibi bir karşılaştırıcı yardımıyla karşılaştırırsak karşılaştırıcı çıkışından kare dalga alırız. Kare dalganın genliği Vcc besleme gerilimidir. Referans gerilimini azaltarak veya artırarak kare dalganın iletim süresini ayarlayabiliriz. Kare dalganın periyodunu ayarlamak için ise üçgen dalganın periyodunu değiştirmek gerekir.

23 Ocak 2008 tarihinde yazılan bu yazı toplam 6.020 kez okunmuştur.

Yazar: elektrikci Pratiği seven mektepli elektrikçi... 2008 yılına kurduğu elektrikce.com'da geçen süre boyunca vakit buldukça bilgi ve çeşitli paylaşımlar yapmakta... Teorik bilgilerin yanısıra pratik bilgileri de paylaşmaya çalışan elektrikce.com'un sahibi ve şimdilik tek yazarı...