Seri Bağlı Dirençlerde Akım, Gerilim ve Toplam Direnç

Seri Bağlı Dirençlerde Akım, Gerilim ve Toplam Direnç

Dirençler elektronik devrelerde belki de en çok kullanılan ve en temel elemanlardır. Bir çok farklı amaç için kullanılan dirençler birbirlerine seri ve paralel olarak bağlanabilir. Bir hat üzerinde birbiri ardına bağlı dirençler seri bağlı dirençlerdir. Aşağıdaki gibi birbiri ardına bağlı dirençler seri bağlı dirençlerdir.

Seri Direnç

A ve B terminalleri arasında bağlı olan R1, R2 ve R3 dirençleri seri bağlıdır. Seri bağlı dirençlerde tüm dirençler üzerinden eşit akım akar. Yani;

IR1=IR2=IR3

Seri bağlı dirençlerde eşdeğer direnci bulmak için tüm dirençler toplanır. Yani eşdeğer direnç;

RT=R1+R2+R3

Akımları eşit olan seri bağlı dirençlerin gerilimleri farklı olabilir. Gerilimler direnç büyüklüklerine bağlıdır. Aşağıdaki örneği inceleyelim.

Seri Direnç Gerilim

Yukarıdaki örnekte R1=3Ω, R2=2Ω ve R3=5Ω olarak verilmiştir. A terminalinden B terminaline akan akım IAB, ve A ve B terminalleri arası voltaj VAB olarak belirtilmiştir.

Yukarıdaki devrede toplam direnci bulursak;

RT= 3 + 2 + 5 = 10Ω’dur.

RT=10Ω ise VAB=20V olduğunda; ohm kanununa (V=IxR) göre IAB=20/10 = 2A olarak bulunur.

A ve B terminalleri arasından akan akım olan 2 Amper tüm dirençler üzerinden akmaktadır. Şimdi yine ohm kanununa göre tüm dirençlerin gerilimlerini bulabiliriz;

VR1=2 x 3 = 6V
VR2=2 x 2 = 4V
VR3=2 x 5 = 10V

Tüm dirençlerin gerilimleri yukarıdaki gibi ohm kanunu ile bulunabilir. Tüm dirençlerin gerilimleri toplamı A-B terminalleri arasındaki gerilime eşittir. Yani;

VAB=VR1+VR2+VR3

Benzer şekilde n adet direnç seri bağlı olduğunda:

Seri Bağlı Dirençlerde Eşdeğer (Toplam) Direnç;
RT = R1 + R2 + R3 + R4 + R5 + … + Rn

Seri Bağlı Dirençlerde Akım;
I = IR1 = IR2 = IR3 = IR4 = IR5 = … = IRn

Seri Bağlı Dirençlerde Gerilim;
VT = VR1 + VR2 + VR3 + VR4 + VR5 + … + VRn

Bu kurallara göre şimdi aşağıdaki seri bağlı direnç devresinin eşdeğerini çıkartalım…

seridirencdevre

Yukarıdaki devrede önce toplam eşdeğer direnci bulalım;

RT = R1 + R2 + R3 + R4

RT = 10 + 15 + 5 + 20 = 50Ω

Eşdeğer dirençle devreyi tekrar çizersek aşağıdaki gibi olur;

Seri Direnç Eşdeğer Devresi

Ohm kanununa göre devreden akan I akımını bulalım;

V = IxR formülünden akım bulmak için; I = V / R

I = 10 / 50 = 0,2 Amper

Devreden akan akım 0,2 amperdir ve bu akım tüm dirençler üzerinden akmaktadır. Buna göre şimdi diğer dirençlerin gerilimlerini de bulabiliriz.

VR1 = 0,2 x 10 = 2V
VR2 = 0,2 x 15 = 3V
VR3 = 0,2 x 5 = 1V
VR4 = 0,2 x 20 = 4V

Tüm dirençlerin gerilimleri toplamı da besleme gerilimine eşittir.

3 Ocak 2015 tarihinde yazılan bu yazı toplam 46.418 kez okunmuştur.

Yazar: elektrikci Pratiği seven mektepli elektrikçi... 2008 yılına kurduğu elektrikce.com'da geçen süre boyunca vakit buldukça bilgi ve çeşitli paylaşımlar yapmakta... Teorik bilgilerin yanısıra pratik bilgileri de paylaşmaya çalışan elektrikce.com'un sahibi ve şimdilik tek yazarı...