Lojik Sayıcılar

Lojik SayıcılarLojik sayıcılar sayısal devrelerde kullanılan lojik devrelerdir. Daha önce burada ve burada anlattığımız lojik kapılar ve flip floplar ile istenilen bitte sayıcı tasarlanabilir. Lojik sayıcılar ikili (binary) sayı sisteminde sayma işlemi yaparlar. Dalga İletimli Sayıcılar ve Senkron Sayıcılar olmak üzere iki çeşit sayıcı vardır. Aşağıda bu iki tip sayıcının JK flip flopları kullanılarak tasarımı anlatılmıştır.

Dalga İletimli Sayıc

Flip floplarla yapılan dalga iletimli sayacın JK flip flopları ile yapımı ve çıkış işaretleri aşağıdaki şekildeki gibidir.

Dalga İletimli Sayaç Tasarım ve Dalga Şekli

Düşen kenar tetiklemeli JK flip floplarının J ve K girişleri birbirine bağlanıp +Vcc gerilimine bağlanmışlardır. Sayacın saymasını CP (clock pulse) işareti sağlamaktadır. Yukarıdaki dalga iletimli sayaçta 3 adet çıkış vardır. Birinci flip flobun saat darbesi dışarıdan bir osilatörle verilmektedir. Saat darbesinin düşen kenarı ile birlikte A1 çıkış işareti yükselmktedir. A1 çıkışı ikinci flip flop’un CP girişine bağlanmıştır. Osilatörden gelen ikinci saat darbesinin düşen kenarı ile birinci flip lobun çıkış işareti A1 düşmektedir. A1 işaretinin düşmesiyle A1 in bağlı olduğu ikinci flip flop’un çıkış işareti A2 yükselmektedir. Sayacın çalışması bu şekilde devam eder. Yukarıdaki şekilde 3 adet flip flop birbirine bağlanmıştır. Fakat istenilen miktarda flip flop birbirine aynı şekilde bağlanarak istenilen sayıcı yapılabilir. CP saat darbesinin frekansı ayarlanarak sayıcının ne kadar sürede bir sayacağı ayarlabilir.

Senkron Sayıcı

JK flip floplarıyla yapılan 3 bitlik bir senkron sayıcının yapımı ve çıkış işaretleri aşağıdaki gibidir.

Senkron Sayıcı

Senkorn sayıcı binary sayı sisteminde 0’dan sayabileceği maksimum değere kadar sayar. Yukarıdaki 3 bitlik sayıcının maksimum sayabileceği değer 7 dir. Eğer 7’den fazla saymasını istiyorsak yukarıdaki yapıya aynı şekilde bir JK flip flobu daha ekleyerek sayıcının 4 bitlik olmasını ve 15’e kadar saymasını sağlayabiliriz. Senkron sayıcılarda da CP saat darbesinin frekansını ayarlayarak sayıcının hızını belirleyebiliriz.

Saat darbesi üretimi ve frekansının belirlenmesi için buradaki yazıya bakabilirsiniz.

10 Mart 2008 tarihinde yazılan bu yazı toplam 10.385 kez okunmuştur.

Yazar: elektrikci Pratiği seven mektepli elektrikçi... 2008 yılına kurduğu elektrikce.com'da geçen süre boyunca vakit buldukça bilgi ve çeşitli paylaşımlar yapmakta... Teorik bilgilerin yanısıra pratik bilgileri de paylaşmaya çalışan elektrikce.com'un sahibi ve şimdilik tek yazarı...

7 Yorum

  1. suleyman:

    lojik sayici siparisini nerden verecem

  2. Tam olarak nasıl bir lojik sayıcı istiyorsunuz? Kaç bitlik? Çıkış değerlerini nasıl görüntüleyecek? Nerede kullanacağınız gibi bilgiler verirseniz sorunuz daha açık olur ve yanıtlaması da kolay olur.

  3. KADİR BİLAL ERESEN:

    PAZARTESİ GÜNÜ SAAT 12 YE KADAR 0-65 ARASI İLERİ GERİ SENKRON SAYICI TASARIMI ÖDEVM VAR YAPABİLİRMSİNİZ ?

  4. […] sayıcılar hakkında Lojik Sayıcılar başlıklı yazımızda bazı bilgiler vermiştik. Bu yazımızda ileri geri senkron sayıcı […]

  5. kadir güneysu:

    ya benim bi ödevim var ama hem anlatcam hemde deney olarak anlatcam nasıl yardımcı olabilirsiniz konu ismi exor

  6. Safiye Nur:

    Merhaba JK flip floplarla 2 ileri 1 geri sayan devreyi nasıl tasarlayacam ödevim de yardımcı olabilir misiniz