Kontrollü ve Kontrolsüz Doğrultucular

Tek Fazlı Tam Dalga Kontrolsüz DoğrultucuGirişindeki alternatif gerilimi çıkışında doğru gerilime çeviren güç elektroniği devrelerine doğrultucu denir. Doğrultucuların çıkışlarındaki doğru gerilim dalgalıdır. Kontrollü doğrultucular ile çıkıştaki doğru gerilimin değeri ayarlanabilir.

Günlük hayatta en çok kullanılan elektronik devrelerin başında doğrultucular gelir. Bilgisayarlarda, cep telefonu ve diğer elektronik aletlerin şarj makinelerinde veya besleme kaynaklarında doğrultucu bulunur. Ayrıca doğru akım motorlarına yol vermek için ve doğru akım motorlarını sürmek için de doğrultucular kullanılır.

Kontrolsüz doğrultucuların yapımında diyot kullanılırken, kontrollü doğrultucuların yapımında tristör kullanılır. Kontrollü doğrultucular sayesinde doğrultulan alternatif gerilimin çıkış değeri istenilen değerde ayarlanabilmektedir.

Tristörlü kontrollü doğrultucularda tristörlerin ateşleme açıları ayarlanarak yapılır. Ateşleme açılarının ayarlanması için konrol devreleri kullanılmalıdır. Kontrol devresinin ürettiği kare dalga tristörleri istenilen ateşleme açısında ateşleyerek çıkıştaki gerilimin istenilen değerde olmasını sağlarlar.

Yarım Dalga Kontrolsüz Doğrultucu Dalga Şekli

Bir sinüs biçimli alternatif gerilimin negatif alternansını doğrultarak çıkışa veren doğrultuculara tam dalga doğrultucu, sadece pozitif alternansı çıkışa veren doğrultuculara yarım dalga doğrultucu denir. Yarım dalga doğrultucular bir periyodun sadece yarısını çıkışa verdikleri için tam dalga doğrultuculara oranla oldukça verimsizdirler. Yandaki omik yükü besleyen yarım dalga doğrultucunun çıkış gerilim grafiğidir.

Doğrultucular tek fazlı yapılabildiği gibi 3 fazlı olarak da yapılmaktadırlar. Tek fazlı doğrultucunun çıkış gerilimindeki dalgalanma 3 fazlı doğrultucunun çıkışındaki dalgalanmadan daha fazladır. Yani 3 fazlı doğrultucuların çıkışlarından elde edilen doğru gerilimin dalgalanması daha azdır ve sabit gerilime daha yakındır.

21 Ocak 2008 tarihinde yazılan bu yazı toplam 15.209 kez okunmuştur.

Yazar: elektrikci Pratiği seven mektepli elektrikçi... 2008 yılına kurduğu elektrikce.com'da geçen süre boyunca vakit buldukça bilgi ve çeşitli paylaşımlar yapmakta... Teorik bilgilerin yanısıra pratik bilgileri de paylaşmaya çalışan elektrikce.com'un sahibi ve şimdilik tek yazarı...

2 Yorum

  1. […] gerilim alınan güç elektroniği devreleridir. Doğrultucular ile ilgili daha geniş bilgiyi Kontrollü ve Kontrolsüz Doğrultucular başlıklı yazıda bulabilirsiniz. Bu yazıda tek fazlı kontorlsüz tam dalga bir doğrultucunun […]

  2. Niyazi ERCAN:

    Bilgiler için teşekkür ederim.