Darbe Gerilimleri

Darbe GerilimleriYüksek Gerilimlerin Sınıflandırılması başlıklı yazıda anlatmadığımız Darbe gerilimleri de yüksek gerilim türlerindendir. Darbe gerilimleri atmosferik etkilerden meydana gelen aşırı gerilimleri taklit etmek amacı ile kullanılır. En önemli darbe gerilimleri tam darbe gerilimi, kesik darbe gerilimi, dik cepheli darbe gerilimi ve cephesi lineer olarak yükselen darbe gerilimidir. Bu yazıda tam darbe gerilimi ve kesik darbe gerilimi anlatılacaktır.

Tam Darbe Gerilimi

Tam darbe gerilimi normal olarak tepe değerine hızla yükselen ve bu değerden sıfır değerine genel olarak yükselme hızından daha az bir hızla düşen aperiyodik ve geçici bir gerilimdir. Aşağıda bir tam darbe geriliminin dalga şekli görülmektedir.

Tam Darbe Gerilimi

Yukarıdaki şekildeki gibi bir tam darbe geriliminde gerilimin maksimum değeri Um gerilimin nominal tepe değeridir.

T1 nominal cephe süresi darbe gerilimi tepe değerinin %30 ve %90’ının meydana geldiği anlar arasındaki T süresinin 1,67 katıdır. Yukarıdaki şekilde A ve B noktaları arasında geçen süre T1 süresidir. Standart darbe geriliminin nominal cephe süresi 1,2 mikrosaniyedir.

Darbe geriliminin nominal başlangıç noktası 01 A ve B noktalarından geçen doğrunun t zaman eksenini kestiği noktadır. Bu nokta 0,3 T1 kadar önceki süreye tekabül eder.

Darbe geriliminin nominal cephe dikliği gerilimin tepe değerinin nominal cephe süresine oranına denir ve kV/mikrosaniye olarak ifade edilir.

Nominal sırt yarı değer süresi T2 nominal başlangıç noktası ile sırtta gerilim tepe değerinin yarıya düştüğü an arasındaki süredir. Standart darbe geriliminin nominal sırt yarı değer süresi 50 mikrosaniyedir.

Kesik Darbe Gerilimi

Tam darbe geriliminin herhangi bir değerden bir delinme olayı sonucunda birden bire ve yaklaşık olarak sıfır değerine düşmesi suretiyle meydana gelen geçici bir gerilimdir. Gerilim düşmesi cephede tepede ve sırtta olabilir.

Gerilimin ani olarak kesilme özelliği gerilimin zamana bağlı olarak çizilen eğrisindeki C ve D noktaları ile ifade olunur.

Cephede Kesik Darbe Gerilimi

Yukarıdaki gibi cephede kesilmiş darbe gerilimlerinde C noktası kesik darbe gerilimi tepe değerinin %70 ine, D noktası %10 una tekabül eder.

Sırtta Kesik Darbe Gerilimi

Yukarıdaki gibi sırtta kesik bir darbe geriliminde de C ve D noktaları kesilmenin meydana geldiği an için tahmin edilen gerilim değerinin %70 ve %10 una tekabül eder.

C ve D noktaları arasındaki sürenin 1,67 katı nominal kesilme süresi olarak ifade edilir.

C noktasında nominal kesilme süresinin 0,3 katı kadar önceki ana nominal kesilme anı denir.

Nominal kesilme dikliği gerilimin kesilmesi esnasında kesilme anı için tahmin edilen gerilim değerinin nominal kesilme süresine oranıdır.

[*] Bu yazıda Prof. Dr. Muzaffer Özkaya‘nın Yüksek Gerilim Tekniğinde Ölçme kitabı kaynak olarak kullanılmıştır.

25 Mart 2008 tarihinde yazılan bu yazı toplam 5.374 kez okunmuştur.

Yazar: elektrikci Pratiği seven mektepli elektrikçi... 2008 yılına kurduğu elektrikce.com'da geçen süre boyunca vakit buldukça bilgi ve çeşitli paylaşımlar yapmakta... Teorik bilgilerin yanısıra pratik bilgileri de paylaşmaya çalışan elektrikce.com'un sahibi ve şimdilik tek yazarı...

2 Yorum

  1. […] Darbe Gerilimleri Ayrıca yüksek gerilimler yalıtım koordinasyonu bakımından da aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar […]

  2. […] önceki yazımızda anlattığımız darbe gerilimlerinin ölçüm yöntemlerini bu yazımızda anlatacağız. Darbe […]