Balast Nedir? Floresan Lambalarda Balast Neden Kullanılır?

Kelime anlamı olarak düzenli, tutarlı olmak anlamına gelen balast, elektrik aydınlatmalarında floresan lambalar gibi gaz deşarj prensibine göre çalışan aydınlatma elemanlarının çalışmasını sağlayan bir ekipmandır. Deşarj lambaları negatif dirence sahip olduklarından dolayı çektikleri akımı sınırlandıramazlar. Gaz deşarjı başladığı andan itibaren çekilen akım sürekli artar ve lamba bozulur. Bu nedenle çekilen akımı sınırlandırılması gerekir.
Küçük güçlü lambalarda akımı sınırlandırmak için seri direnç kullanılabilir fakat kullanılan direnç gereksiz güç kaybına neden olacağından deşarj prensibiyle çalışan lambalarda balast kullanılır.

Balast deşarj lambalarının çalışması için gerilimi ve akımı çalışma aralığında tutarak lambanın düzgün çalışmasını sağlayar ve lamba ömrünü uzatır. Sınırlanmamış bir akım ile çalışan lambalar yüksek akımlar çekeceğinden çok ısınır ve ömrü azalır.

Günümüzde manyetik ve elektronik balast olmak üzere iki farklı balast çeşidi vardır. Manyetik balastlar manyetik indüksiyon yardımıyla gerilim ve akım değerini düzenlerler. Manyetik balastların frekans değiştirme gibi bir özellikleri yoktur. Bu nedenle manyetik balastlı lambalarda ışığın titrediği görülebilir.

Elektronik balastlarda ise akım ve gerilim kontrolünün yanında frekans kontrolü de vardır ve frekansın yükseltilmesiyle floresan lambalardaki deşarj anlarında meydana gelen titreme göz ile algılanamayacak hızda olur.

Manyetik balastlar sargılardan oluştuğu için ve manyetik akı ile çalıştığı için endüktif reaktif enerji tüketirler. Çok fazla floresan lambanın kullanıldığı büyük işletmelerde bu reaktif enerji kompanze edilmelidir. Bazı armatür firmaları ürettikleri manyetik balastlı armatürlerin içerisine küçük kompanzasyon kondansatörü bağlamaktadırlar.

Manyetik balastların endüktif reaktif enerji tüketmeleri gibi bir dezavantajı varken elektronik balastların da harmonik üretme gibi bir dezavantajları vardır. Çok fazla elektronik balastın kullanıldığı aydınlatma sistemlerinde harmonik filtresi kullanılması gerekebilir.

18 Eylül 2011 tarihinde yazılan bu yazı toplam 54.674 kez okunmuştur.

Yazar: elektrikci Pratiği seven mektepli elektrikçi... 2008 yılına kurduğu elektrikce.com'da geçen süre boyunca vakit buldukça bilgi ve çeşitli paylaşımlar yapmakta... Teorik bilgilerin yanısıra pratik bilgileri de paylaşmaya çalışan elektrikce.com'un sahibi ve şimdilik tek yazarı...

11 Yorum

  1. feyyaz:

    bilgiler için teşekkürler

  2. deniz:

    mesela 1000w lık bir balastta 400w lık bir ampül randumanlı çalışırmı?

    • 400W’lık bir lambayı 1000W’lık balasta bağlamanın pek sağlıklı olduğu söylenemez. Bir beden büyüğünü alalım seneye de giysin mantığı elektrikli aletlerde doğru bir mantık değildir. Nasıl ki motor seçiminde ihtiyacımız olan güçte motor seçmek gerekiyorsa aydınlatma sistemlerinde de ihtiyaç duyulan ekipmanlar seçilmelidir. 400W’lık metal halide veya sodyum buharlı lambalar gibi lambaları normalden yüksek güçlü balastlara bağlamanız lambanızın ömrünü kısaltır.

  3. kerem:

    Gusel paylaşım. Eline sağlık. Bu kadar net ve açıklayıcı bilgi okumadım bu konuyla ilgili.

  4. cem tekinay:

    iyi günler hocam.. 1 adet 600 w lık elektronik balast mh aydınlatma sistemi normal şebekede endüktif reaktif güç oluştururmu ve normal prize takıp kullanığımızda tesisat zarar görürmü kompanzasyon yapılmalımı? yada endüktif reaktif güç oluşmaması için ne yapmam gerekir.

  5. Resul:

    Yazınız için teşekkürler. Elimde 4 x 18w armatür var. Ben bunu video çekimlerimde ışık olarak kullanacağım. Içerisinde 40w’lık manyetik iki tane balast var. Seri bağlamışlar. Ben lambaları tek tek yakabilmek için anahtar bağladım ve mecburen seri yerine paralel bağladım balasta ama maalesef sadece bir tanesi yanıyor diğeri yanmıyor. Bende şimdi mecburen her lamba için 20w lık bir balast takacağım. Bu balastları elektronik almayı düşünüyorum. Işığın titremesini en aza indirmem lazım, sadece harmonik üretir demişsiniz. Ses mi yapar yani?

    • Elektronik balast kullanmanız her hangi bir sorun yaratmaz. Harmonik ses değildir elektrik akım ve gerilim dalga şekillerindeki bozulmadır. Sizi etkilemez.

  6. Fatih:

    4*18 sıva üstü armatür var ofisimizde bir tanesi yanıp sönüyor enerjiyi verdiğimizde starteri degiştirdim ama tekrar devam ediyor aynı sorun bunu nasıl çözebilrim ?

  7. Rabia:

    Bilgiler için teşekkürler. Gerçekten çok işime yaradı.

  8. Mert:

    600w balast ne kadar isi verir calistigi zaman.sormamdaki amac ise tahta bir ayagin üstüne monte edip yere sabitlemeyi dusunuyorum.sizin baska fikriniz varsa oda olabilir.