Lojik sayıcılar sayısal devrelerde kullanılan lojik devrelerdir. Daha önce burada ve burada anlattığımız lojik kapılar ve flip floplar ile istenilen bitte sayıcı tasarlanabilir. Lojik sayıcılar ikili (binary) sayı sisteminde sayma işlemi yaparlar. Dalga İletimli Sayıcılar ve Senkron Sayıcılar olmak üzere iki çeşit sayıcı vardır. Aşağıda bu iki tip sayıcının JK flip flopları kullanılarak tasarımı anlatılmıştır.

Dalga İletimli Sayıc

Flip floplarla yapılan dalga iletimli sayacın JK flip flopları ile yapımı ve çıkış işaretleri aşağıdaki şekildeki gibidir.

Düşen kenar tetiklemeli JK flip floplarının J ve K giriÅŸleri birbirine baÄŸlanıp +Vcc gerilimine baÄŸlanmışlardır. Sayacın saymasını CP (clock pulse) iÅŸareti saÄŸlamaktadır. Yukarıdaki dalga iletimli sayaçta 3 adet çıkış vardır. Birinci flip flobun saat darbesi dışarıdan bir osilatörle verilmektedir. Saat darbesinin düşen kenarı ile birlikte A1 çıkış iÅŸareti yükselmktedir. A1 çıkışı ikinci flip flop’un CP giriÅŸine baÄŸlanmıştır. Osilatörden gelen ikinci saat darbesinin düşen kenarı ile birinci flip lobun çıkış iÅŸareti A1 düşmektedir. A1 iÅŸaretinin düşmesiyle A1 in baÄŸlı olduÄŸu ikinci flip flop’un çıkış iÅŸareti A2 yükselmektedir. Sayacın çalışması bu ÅŸekilde devam eder. Yukarıdaki ÅŸekilde 3 adet flip flop birbirine baÄŸlanmıştır. Fakat istenilen miktarda flip flop birbirine aynı ÅŸekilde baÄŸlanarak istenilen sayıcı yapılabilir. CP saat darbesinin frekansı ayarlanarak sayıcının ne kadar sürede bir sayacağı ayarlabilir.

Senkron Sayıcı

JK flip floplarıyla yapılan 3 bitlik bir senkron sayıcının yapımı ve çıkış işaretleri aşağıdaki gibidir.

Senkorn sayıcı binary sayı sisteminde 0′dan sayabileceÄŸi maksimum deÄŸere kadar sayar. Yukarıdaki 3 bitlik sayıcının maksimum sayabileceÄŸi deÄŸer 7 dir. EÄŸer 7′den fazla saymasını istiyorsak yukarıdaki yapıya aynı ÅŸekilde bir JK flip flobu daha ekleyerek sayıcının 4 bitlik olmasını ve 15′e kadar saymasını saÄŸlayabiliriz. Senkron sayıcılarda da CP saat darbesinin frekansını ayarlayarak sayıcının hızını belirleyebiliriz.

Saat darbesi üretimi ve frekansının belirlenmesi için buradaki yazıya bakabilirsiniz.