Elektrikte Sol El ve Sağ El Kuralları

Elektrikte Sol El ve Sağ El Kuralları

Manyetik alan içerisindeki bir iletkene kuvvet uygulanarak hareket ettirildiğinde bu iletkenden akım akar veya manyetik alan içerisindeki iletkenden akım aktığında bu iletkene bir kuvvet uygulanır. Generatör ve motor gibi elektrik makinelerinin çalışma prensibi olan bu iki kural Faraday ve Lenz yasalarında daha detaylı olarak açıklanmıştır. Faraday ve Lenz yasalarının detaylarını buradaki yazımızda okuyabilirsiniz.

Manyetik alan içindeki iletkenden akım akıyorsa bu iletkene bir kuvvet uygulanmış gibi hareket eder. Bu bir motorun çalışma prensibinin temelidir. Veya manyetik alan içindeki iletken kuvvet uygulanarak hareket ettiriliyorsa iletkenden akım akar. Bu da bir generatörün çalışma prensibinin temelidir. Sol el kuralı ve sağ el kuralı manyetik alanın, akımın ve kuvvet yönünün belirlenmesi için kolay ve kullanışlı bir yöntemdir.

John Ambros Fleming tarafından bulunan bu kurallardan sol el kuralı motorlar için, sağ el kuralı ise generatörler için uyglanır.

Sol El Kuralı

solelkurali

Sol el kuralı motorlar için uygulanır. Manyetik alan içerisine yerleştirilen bir iletkenden akım aktığında iletken bir kuvvete maruz kalır. Flemeng’in sol el kuralına göre, baş parmak, işaret parmağı ve orta parmak birbirleri ile doksan derece yapacak şekilde resimdeki gibi tutulduğunda, işaret parmağı manyetik alan yönünü gösteriyorsa, orta parmak akım yönünü, baş parmak ise iletkene uygulanan kuvvetin ve dolayısıyla hareket yönünü gösterir.

Sağ El Kuralı

sagelkurali

Sağ el kuralı generatörler için uygulanır. Manyetik alan içerisine yerleştirilen bir iletkene kuvvet uygulayarak hareket ettirildiğinde iletkenden akım akar. Flemeng’in sağ el kuralına göre yine baş parmak, işaret parmağı ve orta parmak birbirleri ile doksan derece yapacak şekilde resimdeki gibi tutulduğunda, işaret parmağı manyetik alan yönünü gösteriyorsa, baş parmak iletkene uygulanan kuvvet ve hareket yönünü, orta parmak ise akım yönünü gösterir.

16 Aralık 2014 tarihinde yazılan bu yazı toplam 47.020 kez okunmuştur.

Yazar: elektrikci Pratiği seven mektepli elektrikçi... 2008 yılına kurduğu elektrikce.com'da geçen süre boyunca vakit buldukça bilgi ve çeşitli paylaşımlar yapmakta... Teorik bilgilerin yanısıra pratik bilgileri de paylaşmaya çalışan elektrikce.com'un sahibi ve şimdilik tek yazarı...

Bir Yorum

  1. […] benim için çok iyi bilinen bir konu olmadığı için başka kaynaklardan yararlanmak gerek. Ben bu linkteki bilgilerden yararlanmayı […]